อนุสรณ์สถานช่องเขาขาด สร้างอุทิศให้กับเชลยศึก (POWs) และแรงงานชาวเอเชีย ที่ได้รับความทุกข์ทรมานอย่างแสนสาหัสและเสียชีวิต ณ ช่องเขาขาด รวมทั้งพื้นที่อื่นๆ ในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก ในระหว่างสงครามโลกครั้งที่ 2

อนุสรณ์สถานช่องเขาขาดนี้เกิดจากความมุ่งมั่นของ นาย เจอ จี ทอม มอร์ริส ( J G Tom Morris) ซึ่งเป็นหนึ่งในอดีตเชลยศึกชาวออสเตรเลีย ที่ทำงานในการก่อสร้างทางรถไฟสายมรณะ ไทย-พม่า แห่งนี้ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2

เป็นเวลากว่า 40 ปีหลังจากที่ทอมได้ทำงานก่อสร้างทางรถไฟสายนี้ ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ทอมก็ได้ตกลงใจเดินทางกลับมายังประเทศไทย เพื่อค้นหาที่ตั้งของจุด "ช่องเขาขาด (Hellfire Pass)" และทอมก็ได้นำข้อมูลไปเสนอต่อรัฐบาลออสเตรเลีย เพื่อรองรับพื้นที่นี้ให้เป็นแหล่งประวัติศาสตร์ และตั้งกองทุนขึ้นเพื่อสร้างอนุสรณ์สถาน จนสามารถสร้าง "พิพิธภัณฑ์อนุสรณ์สถานช่องเขาขาด" รวมทั้งทางเดิน แล้วเสร็จเพื่อเปิดให้นักท่องเที่ยวสามารถเข้าชมได้อย่างเป็นทางการในปี 2542

อนุสรณ์สถานเขาช่องขาดตั้งอยู่ริมทางหลวงสาย 323 ระหว่าง อ.ไทรโยค - อ.ทองผาภูมิ หากท่านใดที่ขับรถผ่านเพื่อที่จะไปเที่ยว อ.ทองผาภูมิ หรือ อ.สังขละบุรี ลองแวะเข้าไปชมกันนะครับ เพราะพิพิธภัณฑ์แห่งนี้นำเสนอเรื่องราวได้ดีมากๆ จะได้เรียนรู้ประวัติศาสตร์ของทางรถไฟสายมรณะ ในสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 เป็นความรู้ติดตัวเอาไว้ครับ

ดูแผนที่ขนาดใหญ่ขึ้น

ข้อมูลการเดินทาง

• พิพิธภัณธ์ช่องเขาขาดตั้งอยู่ในกองเกษตรและสหกรณ์ กองกำลังทหารพัฒนา อ.ไทรโยค
• อยู่บนเส้นทางระหว่าง อ.ไทรโยค - อ.ทองผาภูมิ
• หากขับรถมาจาก อ.เมืองกาจนบุรี ให้ใช้ทางหลวงหมายเลข 323 เมื่อถึงกิโลเมตรที่ 77 จะเห็นกองเกษตรและสหกรณ์ กองกำลังทหารพัฒนา อยู่ด้านซ้ายมือ แลกบัตรที่ประตูทางเข้า และขับรถเข้าไปจอดด้านในได้เลย
• มีรถโดยสารประจำทางท้องถิ่น สาย กาญจนบุรี - สังขละบุรี จากสถานีส่งในตัวอำเภอเมืองกาญจนบุรี
• มีรถโดยสาร บขส. จากสถานีขนส่งหมอชิต (กำแพงเพชร) สาย กรุงเทพฯ - สังขละบุรี วิ่งผ่านด้านหน้า

ด้านหน้าของอาคารพิพิธภัณฑ์ อนุสรณ์สถานช่องเขาขาด

พิพิธภัณฑ์ที่นี่ถึงจะอยู่ในป่าเขา แต่ไม่ธรรมดาเลยครับ ภายในอาคาร
และห้องจัดแสดงนั้นนำเสนอเรื่องราวเอาไว้ดีมากๆ
ระบบบริการนักท่องเที่ยวภายในเขตอนุสรณ์สถานช่องเขาขาดก็ทำไว้ได้ดีมากๆ
เช่นกันครับ

แบบจำลองบริเวณเส้นทางรถไฟ มีกล้องให้ส่องดูรายละเอียดของแบบจำลอง ชัดเจนมาก

เครื่องมือของเชลยศึกสำหรับการทำงานสร้างทางรถไฟ

อาหารของเชลยศึก

จากอาคารพิพิธภัณฑ์ เราสามารถขอเครื่องเล่นเสียงคำบรรยายพร้อมหูฟัง เพื่อเดินชมทางรถไฟสายมรณะได้ด้วยตัวเองครับ เมื่อถึงจุดที่มีป้ายแบบนี้ เราก็เลือก Track ที่ระบุไว้บนป้ายเพื่อรับฟังเสียงบรรยายจากเครื่องเล่นได้เลย !!

เส้นทางเดินเท้าเพื่อศึกษาประวัติศาสตร์ทางรถไฟสายมรณะนี้ มีให้เลือกได้ว่าจะเดินไปถึงจุดไหน ตามแต่เวลาที่เรามีครับ

ทางเดินช่วงแรกต้องขึ้นเนินชัน แต่ก็มีบันไดอย่างดีครับ

ช่องเขาเขา

เดินมาสักพักก็มาถึงจุดที่เป็นช่องเขาขาดแล้วครับ สูงมาก

ระลึกถึงเชลยศึกชาวออสเตรเลีย

ลองเทียบสเกลคนกับช่องเขาสิครับ ไม่ใช่เล็กๆ เลย เชลยศึกสมัยนั้นต้องทำงานอย่างหนัก เพื่อขุดช่องเขาขาดด้วยมือ และใช้เครื่องมือเพียงเล็กน้อยเท่านั้น

แนวรางรถไฟในอดีต